BERT BLANS (1947), studeerde theologie en filosofie. Hij promoveerde in Leuven in 1975 op De taal in de filosofie van Schelling. Hij is bijzonder hoogleraar van de Radboudstichting aan de Wageningen Universiteit en docent wijsbegeerte aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht. Zijn onderwijs betreft vooral geschiedenis van de wijsbegeerte en godsdienst-wijsbegeerte. Zijn onderzoek concentreert zich op Augustinus en het post-modernisme, het Duits idealisme, Heidegger, hermeneutiek en de relatie spiritualiteit en filosofie. Hij publiceerde o.a. B. Blans en S. Lijmbach, Heidegger en het dier, Assen 1996 en B. Blans (red.), Stapstenen, opstellen over spiritualiteit en filosofie. Best 1997. Bert Blans en Stefan Waanders (red.), Contemplatie in actie. Religieuze ordes en congregaties en de Radboudstichting, Budel 2003.
Contemplatie als inspiratie voor het hoger onderwijs Artikel 1-2-1, 6 december 2002 - Boven de ingang van sommige kloosters staat: 'Vacare Deo'. Wie hier binnentreedt mag zich 'leeg maken voor God'. De kern van het religieuze leven is op te vatten als een 'leegte' waarin ruimte voor God ontstaat. Over de relatie van deze 'contemplatie' en het actieve leven in de wereld van het hoger onderwijs sprak prof. dr. Bert Blans, bijzonder hoogleraar vanwege de Radboudstichting in Wageningen, 8 november op een symposium in Vught.
Het symposium vond plaats bij gelegenheid van het vertrek van H. van Poppel als financieel directeur van de Radboudstichting. De titel van de bijeenkomst was Contemplatie in actie: over de betekenis van ordes en congregaties voor het hoger onderwijs.
'Uitholling' Blans betoogde dat een 'contemplatieve' benadering, zoals de religieuzen die al eeuwenlang cultiveren, juist ook in het hoger onderwijs mogelijk en van grote waarde is. Het belang van een contemplatieve houding voor de huidige cultuur is in allerlei toonaarden bezongen, aldus de hoogleraar. "De eenzijdigheid van een slechts naar buiten gericht activisme wordt terecht aangeklaagd. Want zij leidt letterlijk tot ontzieling en in voortgaand doorrennen tot uitholling. Cultuur van stilte, van inkeer en bezinning is een noodzakelijke remedie, die onze wereld nodig heeft om haar evenwicht en menselijkheid te herstellen. Zoals het leven behoefte heeft aan een ritme van zich openen en sluiten, van in- en uitademen, zo heeft ook het bewuste leven een ritme van uitwendigheid en inkeer: een beurtelings zich wenden van de aandacht naar binnen en naar buiten."
'Menselijke waardigheid' Prof. Blans wees ook op het belang van een visie op de mens als 'geschapen naar Gods beeld en gelijkenis', "die fundering en opdracht is als het gaat om de menselijke waardigheid". Hij benadrukte dat juist deze waardigheid in al dan niet geseculariseerde vorm tot het hart van het Europese erfgoed behoort. Blans: "Processen van onderwijs en vorming dienen van deze menselijke waardigheid werk te maken. Dat gebeurt in het contact tussen 'Ich und Du' (Martin Buber) en in de pedagogische relatie die zich afspeelt in 'het leven van de Geest'." 'Goed onderwijs' bestaat voor Blans eerder uit vruchtbaar contact tussen zielen dan 'informatieoverdracht tussen breinen'. Het mede door de Radboudstichting ondersteunde Pleidooi voor een 'onderwijswende' wijst hierop. Blans: "Daarbij zien wij religieuze en levensbeschouwelijke inspiraties niet als afpalende of verengende omheiningen rond museaal te koesteren erfgoed. Het gaat om extra stimulansen tot verdere menselijke groei en om intellectueel verhelderende belichtingswijzen, waarvan de relevantie ook zichtbaar kan zijn voor hen die levensbeschouwelijk anders georiënteerd zijn."
Aangepaste vorm De bron van eeuwenoude wijsheid die te vinden is bij religieuze ordes en congregaties, staat ook voor een eigen belangrijke traditie in onderwijs en vorming. Steeds opnieuw moeten religieuzen op zoek naar een voor de eigen tijd adequate invulling. Ook de Radboudstichting is op zoek naar een aangepaste vorm om in de studie en bij de vorming van studenten op hogescholen en universiteiten de katholieke levensbeschouwing te betrekken. "Daarin put de Radboudstichting uit die eeuwenoude wijsheid die ook religieuze ordes en congregaties voedt", aldus Blans. De Radboudstichting heeft een internetsite: www.radboudstichting.nl.
